| ดัชนีบทความ |
|---|
| เปิดภาพมุมกว้างด้วยเทคนิคพาโนรามา |
| PAGE 2 |
| ทุกหน้า |
ลองนึกว่าเวลาไปเที่ยวพิพิธภัณฑ์ หรือสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ เราก็จะหมุนตัวไปมา หันซ้ายหันขวาเพื่อเก็บภาพของสิ่งรอบๆ ตัวทั้งหมดเอาไว้
นั่นเป็นเพราะมุมในการรับภาพของตาเราไม่กว้างเพียงพอที่จะเห็นได้รอบทิศ การถ่ายภาพก็เช่นกันแม้จะใช้เลนส์มุมกว้างหรือเลนส์ตาปลา ก็มีข้อจำกัดไม่สามารถเก็บภาพได้เกินกว่าเลนส์จะทำได้ ดังนั้นหากต้องการเก็บภาพด้วยกล้องให้มากกว่าที่กล้องและเลนส์เห็น เราก็ต้องหมุนกล้องเช่นเดียวกันหมุนตัวเราเอง ซึ่งสมองก็จะประมวลภาพที่เห็นต่างๆ ให้ต่อเนื่องเกี่ยวข้องกัน แต่ภาพถ่ายนั้นจะต้องใช้ซอฟแวร์เพื่อรวมภาพแต่ละภาพมาเป็นภาพเดียวกัน จึงจะได้ภาพพาโนรามาที่สมบูรณ์
ประเภทของพาโนรามา
1. Planner คือภาพ Panorama ตามยาวแบบมุมกว้างทั่วไปโดยจะมีมุมประมาณ 120x50 องศา
2. Cylindrical คือภาพ Panorama ที่มุมมองรอบตัวในแนวนอนเท่ากับ 360 องศา คล้ายเป็นรูปทรงกระบอก โดยมุมของภาพจะอยู่ที่ประมาณ 360x100 องศา
3. Cubic คือภาพ Panorama ที่แสดงภาพแบบลูกบาศก์ 6 ด้าน โดยใช้รูปประกอบกันจำนวน 6 รูปจะมีมุมประมาณ 360x180 องศา โดยการถ่ายรอบตัวในลักษณะทรงกลม (spherical) และสามารถนำมาทำเป็นภาพ Quicktime VR ได้
4. Equirectangular คือภาพ Panorama ที่มีมุม 360x180 องศา
Tools and Instruments
1. กล้องถ่ายภาพ ท่านสามารถเลือกใช้ได้ทุกประเภท แต่กล้องที่มีรูเสียบขาตั้งกล้องอยู่ในแนวเดียวกับเส้น ศูนย์กลางของกล้อง จะทำให้มีปัญหาในการถ่ายภาพน้อยกว่า และควรเลือกใช้เลนส์มุมกว้างจะได้ผลดีที่สุด
2. ขาตั้งกล้อง ควรเป็นขาตั้งกล้องที่มีความมั่นคงแข็งแรงเพราะในการถ่ายภาพจะต้องมีการหมุนกล้อง นอกจากนี้แล้วหากมีระดับน้ำเพื่อตั้งขาให้ได้ระดับก็จะทำให้ภาพที่ถ่ายแล้วต่อกันได้ง่ายยิ่งขึ้น
3. Panorama Head เป็นอุปกรณ์สำคัญที่จะช่วยให้ จุดโนดัล (nodal point) ของเลนส์อยู่ในตำแหน่งเดียวกับจุดหมุนของขาตั้งกล้อง
4. เครื่องคอมพิวเตอร์ ใช้สำหรับโหลดภาพจากกล้องไปตกแต่งและต่อภาพ ควรเลือกที่มี processor ที่มีความเร็วสูง และมี Ram มากๆ เพราะส่วนใหญ่ภาพพาโนรามาจะใช้เวลาในการประมวลผลนาน
5. โปรแกรมสำหรับต่อภาพ เช่น Hugin, Autopano, Photoshop CS3
หลักการถ่ายภาพพาโนรามา
1. การซ้อนทับกันของภาพที่ติดกัน ภาพแต่ละภาพที่จะนำมาต่อกันจะต้องซ้อนกันอย่างน้อย 20% ไม่ว่าจะถ่ายภาพแนวตั้งหรือแนวนอน ค่าที่เหมาะสมอยู่ที่ประมาณ 30% แต่หากต้องการให้การซ้อนกันเนียนมากๆ ควรตั้งที่ประมาณ 50%
2. ตั้งกล้องบนขาตั้งกล้องให้ได้ระดับทั้งในแนวตั้งและแนวนอน โดยต้องควบคุมการตั้งระดับน้ำในขาตั้งกล้อง หรือบนหัวพาโนรามาให้ได้ระดับ หากตั้งไม่ได้ระดับแล้วจะทำให้ภาพที่ต่อกันนั้นเบี้ยว และต้องตัดภาพส่วนบน ส่วนล่างทิ้งไป
3. ควบคุม Exposure ให้มีค่าคงที่ ดังนั้นจึงต้องถ่ายในโหมด Manual เพราะหากตั้งโหมด อื่นๆ แล้ว ค่าการฉายแสงจะถูกปรับเปลี่ยนไปจากความเป็นจริง
4. ตั้งกล้องให้จุดโนดัล (nodal point) ของเลนส์ อยู่ ณ จุดหมุนของขาตั้งกล้อง เพื่อไม่ให้เกิดปัญหา พาราแล็กซ์ (Parallax)
วิธีการตั้งกล้องบนหัวพาโนรามา
ในที่นี้ จะอธิบายด้วยหัวพาโนรามาของ Manfrotto รุ่น 303 Plus (2) สำหรับการถ่ายภาพแบบ Cylindrical ที่ผู้เขียนใช้อยู่ ทั้งนี้ก่อนจะออกไปถ่ายภาพต้องหาตำแหน่งโนดัลของกล้องและเลนส์นั้นๆ ไว้ล่วงหน้า ซึ่งมีหลักและเทคนิคการหาจุดโนดัลดังนี้
1. ตั้งกล้องบนขาตั้ง โดยติดไปที่หัวพาโนรามา โดยให้จุดศูนย์กลางเลนส์ ในอยู่ในแนวกับจุดหมุนของขาตั้ง ตามเส้นในแนวดิ่ง (เลื่อนเส้น A ไปทับเส้น B ตามระยะลูกศร)
จากภาพที่ 1 จะเห็นเส้นแนวดิ่งสองเส้น โดยเส้น B แสดงถึงจุดหมุนของขาตั้งกล้องและเส้น A แสดงแนวจุดศูนย์กลางของเลนส์ ในการปรับหัวพาโนรามาจะต้องเลื่อนฐานที่วางให้กล้องขยับมาด้านขวาจนเส้นแนวดิ่งสองเส้นนี้ซ้อนทับกัน ตามระยะเส้นลูกศรในภาพ เราอาจจะใช้ไม้บรรทัดวางทาบที่ศูนย์กลางเลนส์เพื่อเป็นการตรวจสอบความถูกต้อง เมื่อได้ระยะที่ถูกต้องแล้วให้จดระยะบนแท่นวาง ณ ตำแหน่งนี้ไว้เพื่อใช้ในครั้งต่อๆ ไป
ให้หมุนกล้อง แล้วสังเกตไม้ที่เป็นฉากหน้ากับกรอบหน้าต่างที่เป็นฉากหลัง จะเห็นว่ามีตำแหน่งไม่ตรงกัน โดยภาพที่ 4 แท่งไม้ด้านหน้าจะทับกรอบหน้าต่างพอดี แต่ภาพที่ 5 แท่งไม้กลับมาอยู่ด้านขวามากกว่า ซึ่งหากเราเลื่อนกล้องให้ถอยหลัง parallex ระหว่างภาพซ้ายขวาก็จะลดน้อยลง จนท้ายที่สุดจะหายไป นั่นหมายความว่า เราได้เลื่อนจุดโนดัลของเลนส์มาอยู่ ณ ตำแหน่งเดียวกันกับจุดหมุนของขาตั้งกล้อง ดังจะสังเกตได้ดังในภาพที่ 6 และ 7
